U bent hier

Botulisme

2005_cbe_tenreuken_17.jpg

Botulisme bij vogels kan in elk seizoen opduiken, maar vooral tijdens hete zomers als de hitte een hele tijd aanhoudt. Onder die voorwaarden en als het waterbekken niet diep is (stilstaand water of zwak debiet), wordt het milieu arm aan zuurstof.

Wat is botulisme?

Onder deze omstandigheden produceren bepaalde bacteriën (Clostridiuim botulinum) die in bodem en water leven, gevaarlijke giftige stoffen die door watervogels kunnen worden ingeslikt.

Risico voor vogels

De vergiftiging verlamt de vogels. Verschillende factoren kunnen dan de dood veroorzaken. Soms lukt het de vogels niet meer om het hoofd boven water te houden en verdrinken ze. Verlamming van de ademhalingsspieren kan leiden tot verstikking, en verlamming van de hartspier tot een hartaanval. Er zijn geen genezende maatregelen.

Risico voor de mens

Laboratoriumonderzoek van de vogels in de Brusselse vijvers leerde dat het aanwezige giftype niet schadelijk is voor de mens. Toch is het aan te raden om dode vogels niet met blote handen aan te raken en om kinderen en honden op afstand te houden.

Preventie

De ziekte zet zich voort via voeding die met het gif is besmet. Daarom vragen we wandelaars om geen granen, brood of andere voedingsresten in de vijvers of op de oevers te gooien.
Vissers gebruiken ook liefst niet te veel lokaas. Overtollig aas moeten zij meenemen en niet in het water gooien als ze stoppen met vissen.
Als er zich een opflakkering van de ziekte voordoet, geldt nog meer dan anders dezelfde boodschap: u helpt de verzwakte vogels niet door ze te voeden.

Acties van Leefmilieu Brussel

Leefmilieu Brussel doet meer dan informatie verspreiden en de bevolking sensibiliseren. Zij neemt een aantal maatregelen om opstoten van botulisme bij vogels te voorkomen, of minstens om de ernst van een mogelijke uitbraak binnen de perken te houden.

  • Behandeling van de vijvers met bioactieve stoffen om het substraat te verminderen waarop de bacterie zich ent.
  • Reiniging van de vijvers om ze dieper te maken zodat het water in de zomer minder snel opwarmt.
  • Verhoging van de zuurstofconcentraties in het water, zowel door verluchting als door verbetering van de waterkwaliteit, om de productie van de giftige stoffen te verhinderen.

Bij een opstoot van botulisme, haalt Leefmilieu Brussel vogels met ziektesymptomen en dode vogels weg. Zo bevordert ze de hygiëne en de volksgezondheid, en belemmert ze de verdere verspreiding van de epidemie.

Met wie neemt u contact op?

Vond u een dode vogel in een park, groene ruimte of tuin – en dat is op zich al geen gewone zaak - dan adviseren wij u om dit te melden:

  • aan de parkwachters, tuiniers of rechtstreeks aan Leefmilieu Brussel (02 775 75 75, maandag tot vrijdag van 9 tot 12.30 uur en van 13.30 tot 17 uur, of via e-mail), als u de vogel aantrof in een park of groene ruimte beheerd door het Gewest;
  • aan de milieuambtenaar van de betrokken gemeente, als u de dode vogel aantrof in uw tuin, op een privé- of gemeentelijk terrein. Op de website van de  Vereniging van de Stad en de gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, vindt u de contactgegevens van deze ambtenaren.
Datum van de update: 23/08/2018