U bent hier

Gids Natuuropvang (éducation)

Ontwikkeling van de natuur in de buitenruimten van de kinderopvang (0-3 jaar)

Werkt u in een kinderdagverblijf en wilt u het contact met de natuur verbeteren? Leefmilieu Brussel heeft een praktische gids gepubliceerd om u te inspireren en concrete ideeën te geven voor uw buitenruimte.

Een gebrek aan natuur?

De weldadige invloed van de natuur op het welzijn en de cognitieve ontwikkeling van het kind staat niet meer ter discussie. Helaas wijzen Vele actoren ons op het tekort aan natuur in onze westerse samenlevingen, dat tot stand is gekomen op amper één generatie, en heel wat problemen met zich meebrengt zoals obesitas, hyperactiviteit, astma, depressie, enz. Verstedelijking, schermen en andere ‘verbonden’ voorwerpen, tijdsbesteding… hebben hier veel mee te maken maar dat is niet alles. Er is ook angst voor de natuur en in de huidige context willen we risico’s absoluut vermijden. Dat zorgt ervoor dat we risico’s op korte termijn (zoals ongevallen) uit de weg gaan maar geen oog hebben voor de risico’s op langere termijn.

Volgens een onderzoek dat de ONE heeft uitgevoerd in 2018-19, beschikt 98% van de kinderopvangomgevingen over een buitenruimte, maar in Brussel is 24% daarvan kunstmatig ingericht: binnenplaats, terras of kunstgras. In de hoofdstad heeft 67% van de respondenten een natuurlijk gazon, maar slechts 23% heeft daarnaast nog een bloembed, een boomspiegel of een haag en amper 14% beschikt over een moestuin. Gras is dus het meest «natuurlijke» element waartoe de meeste Brusselse kinderen dagelijks toegang hebben.

De Brusselse kinderopvangfaciliteiten zijn een belangrijke schakel om weer in contact te komen met de natuur. Elke actie is relevant: een natuurlijk en bloemenrijk grasveld aanleggen, verschillende inheemse bomen aanplanten, de muren bedekken met klimplanten, de wilde dieren verwelkomen... De natuur een handje helpen vergt slechts weinig inspanningen en investeringen, maar zorgt wel voor een heel positieve invloed op de kinderen en het milieu!

De gids Natuuropvang

De gids Natuuropvang will kinderdagverblijven aanmoedigen om hun buitenruimten op een ecologische manier in te richten en te beheren en zo een inspirerende, educatieve en rustgevende speelplaats voor peuters te bieden.
Hoe begin je aan een project om je buitenriumtes te herontwikkelen ? Welke planten op de grond en op de muren kiezen ? Hoe groenvoorzieningen op een ecologische manier beheren ? Hoe trek je vogels aan ? Hoe kun je de zintuigen van kinderen ontwikkelen met planten ? De gids Natuuropvang geeft antwoord op deze vragen, en nog veel meer. 

Deze gids van 54 bladzijden, die in samenwerking met ONE  is opgesteld, is gebaseerd op de ervaringen van vijf Brusselse kinderopvang centra die aan een proefproject hebben deelgenomen. Dankzij een financiële steun en de persoonlijke begeleiding van de vzw Apis Bruoc Sella, in opdracht van Leefmilieu Brussel, hebben ze een natuurlijk gazon met bloemen aangelegd, muurtjes beplant, wilgenhutjes gemaakt en regenwaterreservoirs, voederhuisjes en nestkastjes geïnstalleerd. Het betrokken personeel is opgeleid in het ecologisch beheer van deze gebieden. De gids Natuuropvang  biedt ideeën voor projecten op deze basis, geeft praktische tips over hoe ze in de praktijk kunnen worden gebracht en geeft pedagogische tips over hoe deze stille plaatsen optimaal kunnen worden benut. Ook wordt ingegaan op de voordelen van dergelijke voorzieningen voor kinderen.

Download de gids Natuuropvang (.pdf)

Datum van de update: 19/05/2022