U bent hier

Je moestuin goed onderhouden in de herfst

Het einde van het weelderige seizoen komt dichterbij en het leven in de moestuin zal binnenkort vertragen. Dit is het moment bij uitstek om de bodem goed te vertroetelen, zodat hij de winter in de best mogelijke omstandigheden kan doorkomen.

De bodem beschermen

Het is van cruciaal belang om je bodem te beschermen voor de komende winter. Dit doe je door een bodembedekking te voorzien. Het is vooral in de winter dat de bodem zal afzien door de talrijk aanwezige regenbuien waardoor interessante nutriënten uitlogen en waarbij de bodem zal verdichten als deze onbedekt blijft. Ook de wind en de vorst laten zich voelen. Een onbedekte bodem levert geen voedsel meer aan de bodemorganismen die het hierdoor wel eens heel moeilijk zouden kunnen krijgen tijdens deze lange en lastige periode. Daarom is het belangrijk om de bodem al vanaf het begin van de herfst te beschermen.

Er zijn verschillende mogelijkheden om je bodem te bedekken:

1.    Met een herfst- of wintergewas:

  • Begin september kun je nog heel wat gewassen zaaien zoals pluksla, veldsla, rucola, kervel, postelein, spinazie, tuinkers, radijs, late raap, witte kool en winterbloemkool. Plant witloof, winterbloemkool, sjalotten.
  • In oktober zijn de opties al wat beperkter: zaai wintertarwe en, tot half oktober, veldsla en winterspinazie. Plant winterbloemkool, witte kool, winterkropsla, sjalotten, winteruien, herfstknoflook.
  • Plant in november tuinbonen. Plant herfstknoflook, sjalotten en winteruien.

Aarzel niet om je bodem en planten te beschermen met een lichte mulchlaag tussen de planten of met een wintersluier of winterafdekvlies. Planten die in deze tijd van het jaar worden gezaaid, zullen zich niet sterk ontwikkelen, waardoor een groot deel van de bodem kaal zal blijven. Vermijd echter dat je de pas ontkiemde zaailingen verstikt onder een dikke mulchlaag.

2.    Met groenbemesters:

Er is nog tijd om spinazie en phacelia te zaaien, maar je kan nu niet meer treuzelen (tot half september). Mosterd kan tot begin oktober worden gezaaid. Rogge, bonen en winterwikke kunnen zelfs tot eind oktober worden gezaaid. Sommige groenbemesters zijn niet vorstbestendig, andere zouden de winter moeten doorkomen. Als je groenbemesters echter niet snel genoeg groeien of niet voldoende dekking bieden, aarzel dan niet om van gedachten te veranderen en alsnog een dikke mulchlaag aan te brengen. 

3.    Met een natuurlijke mulchlaag:

Breng op je bodem een mulchlaag van ongeveer 10 centimeter dik aan. Je kunt hier uiteraard stro voor gebruiken maar ook bladeren van bomen of snoeiafval van heggen kan hiervoor dienst doen. Met grasmaaisel moet spaarzaam omgegaan worden omdat het kan aankoeken en rotten. Het is beter om het te mengen met, bijvoorbeeld, stro of bladeren. Deze mulchlaag beschermt niet alleen de bodem, maar wordt ook geleidelijk aan afgebroken door de levende bodemorganismen en verrijkt op die manier de bodem. 

Indien er geen natuurlijke elementen beschikbaar zijn, denk dan aan een worteldoek (geotextiel) of een stuk karton om de bodem te bedekken.

Als je in bakken en zakken werkt: Bakken zijn gevoeliger voor vorst omdat ze minder bestand zijn tegen temperatuurwisselingen. Dit geldt vooral voor kleine bakken, zakken of verhoogde bakken. Je bedekt je bodem dus beter met een dubbele mulchlaag in plaats van een enkele! Wees voorzichtig met terracotta potten want die kunnen barsten door de vorst. Als je ze niet binnen kunt zetten, wikkel ze dan in een oud deken voor het geval het erg koud wordt.

De bodem voeden

De herfst is het moment bij uitstek om de bodem, en de organismen die erin leven, grondig te voeden. De gewassen die nu nog in de moestuin staan, naderen hun einde of zijn in rust. Zij hoeven dus niet meer intensief gevoed te worden. Voorzie daarom bodemverbeteraars zoals jonge compost, mest (van runderen of paarden) ...  die,  uiteraard met de hulp van de bodemorganismen, traag hun minerale elementen vrijgeven.  Vermijd snelwerkende meststoffen: hun voedingsstoffen komen in het grondwater terecht en daar hebben je planten niets aan.

Verdeel, net vóór de winter, de jonge compost of mest over de bodem, voordat je een mulchlaag aanbrengt of onder de reeds aanwezige mulchlaag. De compost kan beetje bij beetje afbreken en zal zo leiden tot een goede rijke grond. Als de laag dik genoeg is (~10 cm), kan ze de mulchlaag zelfs vervangen. Is je compost echter al afgebroken (rijpe compost), voeg deze dan pas in het vroege voorjaar toe.

Wanneer je met zakken/bakken werkt en geen ruimte hebt om compost toe te voegen (of als je de mogelijkheid niet hebt om veel compost/mest te vervoeren), is het toevoegen van organische of minerale bodemverbeteraars in korrel- of poedervorm (gedroogde stalmest, hoornmeel, gesteentemeel ...) een optie.

 

 Vorige pagina: De bodem van je moestuin onderhouden in de zomer?

 Volgende pagina: De bodem van je moestuin goed onderhouden tijdens de winter

Datum van de update: 04/08/2021