U bent hier

Wat is een publieke behandeling?

277-0415-_128.jpg

De publieke behandeling is een mechanisme dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dat toelaat zich in de plaats te stellen van houders van verplichtingen (eigenaars of uitbaters) tijdens onderzoeken en de behandeling van verontreinigde bodems.

Deze ambtshalve tussenkomsten zijn gericht op de weesverontreinigingen, die 80% van de verontreinigingen in Brussel vertegenwoordigen, en hebben als doel:

  • de financiële steun voor de behandeling van weesverontreinigingen te verhogen en de onrechtvaardigheden die onschuldige eigenaars en uitbaters ondervinden te verminderen;
  • de behandeling van weesverontreinigingen in Brussel te versnellen;
  • de verwezenlijking van de vastgoedtransacties en economische projecten die worden beïnvloed door vervuilingen waarvan de kern over meerdere percelen is verspreid, te vergemakkelijken en de bestaande complexe situaties te deblokkeren;
  • de Brusselse Regering te ondersteunen bij het uitvoeren van de sociaaleconomische projecten die ze heeft opgenomen in haar gewestelijke beleidsverklaring.

 

De beslissing om dit mechanisme te creëren werd op 1 juni 2017 door de Brusselse Regering genomen.  

Om dit mechanisme te situeren herinneren we eraan dat in de huidige wetgeving wordt gestipuleerd dat het onderzoek en de behandeling van verontreinigde gronden gebeuren op een duidelijk bepaald terrein en dat een duidelijk geïdentificeerde persoon verantwoordelijk wordt gesteld. Dit systeem werkt in 90% van de gevallen, maar bepaalde ingewikkelde situaties raken niet opgelost. Dit zijn twee voorbeelden die deze problematische situaties illustreren:  

  • Een particulier wil zijn onroerend goed verkopen en voert een verkennend bodemonderzoek uit. Hij stelt jammer genoeg vast dat er een belangrijke weesverontreiniging is i.v.m. een oude fabriek en waarvan de kern over meerdere percelen is verspreid.  De kosten voor het onderzoek en vooral voor de behandeling leiden vaak tot zeer hoge kosten die niet kunnen worden gedragen door de verkoper van een huis en tot vertragingen, zelfs blokkeringen, in het verloop van de projecten omwille van de omvang van de beoogde verontreinigingen (gechloreerde solventen die zeer mobiel zijn), het aantal betrokken gesprekspartners en het gebrek aan coördinatie tussen hen. 
  • Het Gewest wordt geconfronteerd met vele demografische uitdagingen en heeft nood aan gezonde terreinen voor het inplanten van scholen, kinderdagverblijven, ziekenhuizen, woningen, parken voor nieuwe ondernemingen, enz. Tegelijkertijd liggen, vooral langs het kanaal, meerdere tientallen terreinen braak  - onder andere spoorwegstations, petroleumopslagplaatsen, gieterijen, enz. Deze terreinen zijn economisch bevroren en trekken weinig investeerders aan omwille van het sterke vermoeden van bodemverontreiniging en de hoge uitgaven die de behandeling ervan zou veroorzaken.

Dit publiek interventiemechanisme zal voortaan deze meer problematische gevallen kunnen oplossen.

In de praktijk zal het project worden gedragen door Leefmilieu Brussel (het deel bodemonderzoek) en Citydev (het deel behandeling van de bodemverontreiniging).  De gemeentelijke administraties zullen ook een rol spelen bij de uitwisseling van informatie aangezien de percelen van de verschillende sites die moeten worden behandeld zich op hun respectieve grondgebieden bevinden. 

Proefproject vóór de veralgemening van het mechanisme

Het is belangrijk te verduidelijken dat het openbaar interventiemechanisme zich momenteel in een testfase bevindt. De Regering heeft immers beslist te beginnen met het onderzoek en de behandeling van enkele proefsites alvorens het mechanisme te veralgemenen.

Korte beschrijving van de situatie op deze sites:

  • Een wijk tussen de Liverpoolstraat en de Kompasstraat in Anderlecht die verontreinigd is door gechloreerde solventen in het grondwater. Deze verontreiniging betreft een tiental eigenaars, wat het dossierbeheer zeer complex maakt. Op deze site zijn de bodemonderzoeken net afgelopen en hebben ze aangetoond dat ondanks de verontreiniging er geen risico voor het leefmilieu of de volksgezondheid is. Dankzij de interventie van Leefmilieu Brussel voldoen meerdere eigenaars nu aan hun verplichtingen bij een verkoop.
  • Een zone van 40 ha op de site van het station van Schaarbeek-Vorming met voornamelijk weesverontreiniging en verontreiniging als gevolg van aanaardingen. Gezien de omvang van de site heeft de aard van de verontreiniging een groot onderzoek met 125 boringen vereist. De reconversieprojecten van deze site zullen gebaseerd zijn op de resultaten van deze studie. Vanaf 2019 zullen we het vervolg van de onderzoeken lanceren om de verontreiniging te beperken en de kosten van de saneringswerken te ramen.
  • De oude spoorwegsite rond het Weststation (13 ha) is verontreinigd door minerale oliën en als gevolg van aanaardingen. Het risico-onderzoek dat momenteel wordt uitgevoerd heeft aangetoond dat er geen risico is voor het leefmilieu of de volksgezondheid voor het gebruik van deze site na de reconversie ervan. We zullen nog alle gewestelijke actoren moeten samenbrengen om te beslissen welke stappen er moeten worden ondernomen voor het toekomstige gebruik van de site.
  • De openbare ruimten die werden gecreëerd door het herinrichtingsproject van het Biestebroekdok langs het kanaal in Anderlecht. Deze site werd als laatste geselecteerd. De onderzoeken moeten in de loop van 2019 starten. Maar als voormalige industriezone zijn bodem- en/of grondwaterverontreiniging niet uitgesloten.

De voordelen voor de eigenaars of hun toekomstige kopers zijn onmiskenbaar, aangezien het openbaar behandelingsmechanisme alle kosten van de onderzoeken en behandeling van de weesverontreiniging van de bodem op zich zal nemen. Dit betekent een niet-verwaarloosbare winst van tijd en geld. Bovendien zullen alle wettelijke verplichtingen worden nageleefd.

De onderzoeken en saneringswerken zullen in de loop van 2018 worden uitgevoerd. Daarna zal aan de Brusselse Regering een evaluatie van het project worden voorgesteld om de openbare behandeling vervolgens een duurzaam karakter te geven. 

Datum van de update: 11/01/2019