U bent hier

De IBKB-Pro: feedback van de eerste studie uitgevoerd in Watermaal-Bosvoorde

In november 2021 heeft de gemeente Watermaal-Bosvoorde een eerste IBKB-Pro studie laten uitvoeren om de bodem van de Aartshertogenwijk te analyseren.

Wat is de IBKB?

De Index voor Bodemkwaliteit in Brussel (IBKB) werd ontwikkeld door Leefmilieu Brussel in het kader van de Good Soil-strategie. De tool dient om de bodemkwaliteit te evalueren en is beschikbaar in 2 versies: de IBKB-Burger en de IBKB-Pro. Die laatste is voor ontwikkelaars of beheerders van vastgoedprojecten. 

Waarom de IBKB van een wijk berekenen?

De Aartshertogenwijk maakt deel uit van een Bijzonder Bestemmingsplan (BBP). Het BBP, dat momenteel wordt opgesteld, is een regelgevend instrument voor stedenbouwkundige planning. In het kader van de opstelling van het BBP heeft de gemeente de bodemkwaliteit van de Aartshertogenwijk willen evalueren door een IBKB-onderzoek te bestellen bij een bodemverontreinigingsdeskundige. 

Hoe werd deze IBKB berekend?

De studie concentreert zich op verschillende afzonderlijke gebieden van de Aartshertogenwijk, waaronder:

  • het Aartshertogenplein; 
  • een sportveld;
  • een braakliggend terrein; 
  • boszones (Bos Petit Cailles en Aartshertogenbos);
  • een boerderij (Chant des Cailles).

Om de IBKB te berekenen hebben er eerst waarnemingen en staalnames in elk gebied plaatsgevonden om de fysische, biologische en chemische eigenschappen van de bodems te analyseren. In elk gebied hebben deze analyses het mogelijk gemaakt een specifieke IBKB-waarde te berekenen op basis van een vijftiental metingen.

Ter aanvulling analyseert de IBKB de ecosysteemdiensten van de bodem van deze verschillende gebieden, waarbij rekening wordt gehouden met 4 categorieën: bevoorradings-, regulerings-, culturele en ondersteunende diensten. Tot slot werden voor de verschillende gebieden de mogelijke bedreigingen voor de bodem (zoals de verdichting of de aanwezigheid van invasieve soorten) geanalyseerd.

De resultaten

De oefening kent een IBKB-waarde toe aan elk gebied, die in dit geval oploopt van 57 (voor het sportveld en het lage gedeelte van het Aartshertogenbos) tot 87 (voor het Bos Petit Cailles). De hoogste waarden staan garant voor een bodem van de beste kwaliteit. De IBKB van de verschillende gebieden is aangegeven op de kaart.
Bovendien zijn er interpretaties beschikbaar voor elk van de gebieden, bijvoorbeeld:

  • De bodem van het Aartshertogenplein vertoont goede fysische en biologische eigenschappen. Tegelijkertijd worden op deze plaats verschillende ecosysteemdiensten geleverd, zoals de gelegenheid om talrijke micro-organismen te herbergen of het aanbieden van een recreatiegebied voor de bewoners uit de omgeving.
  • De bodem van het sportveld is verdicht door de sportactiviteiten die er plaatsvinden. Dit beperkt de infiltratiecapaciteit van de bodem: bij hevige regenval bestaat het risico op afvloeiing.
  • De bodem van het Bos Petit Cailles vervult alle onderzochte ecosysteemdiensten.

Conclusie

De verkregen resultaten geven een indicatie van de kwaliteit van de bodem in de verschillende gebieden. Zij maken het mogelijk de bodemkwaliteit te objectiveren en, in die zin, de opstelling van het BBP te sturen. Het hoofddoel van de IBKB-Pro is namelijk elke projectbeheerder in staat te stellen de bodems van de beste kwaliteit te identificeren om ze te beschermen, bijvoorbeeld door ze te bestemmen voor de ontwikkeling van natuur en biodiversiteit.

Datum van de update: 20/01/2022