U bent hier

Focus: Financiering van de saneringswerken en het beheer van de verontreinigde bodems

Tussen 2007 en 2014 werden 2015 premies toegekend als ondersteuning voor het uitvoeren van studies (verkennend bodemonderzoek, gedetailleerd onderzoek, risico-onderzoek, saneringsvoorstel, voorstel voor beperkte sanering, risicobeheersvoorstel en eindevaluatie) en behandelingswerken in het geval van verontreinigingen of van een vermoeden van weesverontreiniging. Wat de bodems van benzinestations betreft, waren er eind 2014, 216 gesaneerd of werd er een sanering opgestart met de technische en/of financiële hulp (soms retroactief) van de vzw BOFAS. Voor de rehabilitatie van industriële braakliggende gronden heeft het Greenfields programma, dat meegefinancierd wordt door het Europees Fonds voor Regionale ontwikkeling (EFRO) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de steun voor 12 economische projecten mogelijk gemaakt tussen 2010 en 2014.

Context van de financiering

De Brusselse ordonnantie van 5 maart 2009 betreffende het beheer en de sanering van verontreinigde bodems omkadert en bepaalt de verplichtingen inzake sanering en beheer van de milieu- en gezondheidsrisico's ten laste van de eigenaars en/of exploitanten van verontreinigde of potentieel verontreinigde terreinen (zie gedocumenteerde fiche "Beheer van verontreinigde bodems in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: algemeen kader"). Volgens de huidige gegevens van de inventaris van de bodemtoestand heeft deze verplichting betrekking op ongeveer 16.000 kadastrale percelen en 35.000 personen (zie factsheet: "Informatietools: Inventaris van de bodemtoestand").
De bodemonderzoeken waarmee deze diagnose gesteld kan worden en waarmee, in voorkomend geval, ook het risiconiveau ingeschat kan worden, kunnen een niet-verwaarloosbare kost betekenen voor de personen die geacht worden ze uit te voeren; deze laatsten zijn bovendien niet noodzakelijkerwijs verantwoordelijk voor de daadwerkelijke of potentiële verontreiniging van het desbetreffende terrein. Hieruit vloeit voort dat het Brusselse grondgebied op dit ogenblik tal van verontreinigde of potentieel verontreinigde terreinen telt, waarvan de sanering en het hergebruik afgeremd of belemmerd worden door de hoge kosten voor de identificatie en behandeling van de eventuele verontreinigingen die er worden aangetroffen.
Om het aanpakken van deze verontreinigingen te vergemakkelijken, die niet alleen een impact hebben op de gewestelijke economische ontwikkeling en de creatie van werkgelegenheid, maar die eveneens risico's voor de volksgezondheid en het milieu met zich meebrengen, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zich voorzien van verschillende economische hulpmiddelen, waaronder met name de premies voor de uitvoering van bodemonderzoeken en behandelingswerken, de sectorale fondsen (tankstations) of nog het programma "Brussels Greenfields".

Premies ter ondersteuning van het uitvoeren van bodemonderzoeken en werken voor de behandeling van weesverontreiniging van bodems

Bij weesverontreinigingen (d.w.z. verontreinigingen waarvoor er geen verantwoordelijke is) kunnen er onder bepaalde voorwaarden, premies worden toegekend om een verkennend bodemonderzoek, een gedetailleerd onderzoek of een risico-onderzoek financieel te ondersteunen.
Studies
Sinds 2007 werden door het Brussels Gewest 2015 premies voor een totaal bedrag van ongeveer 3,5 miljoen euro toegekend voor de uitvoering van studies en werken voor de behandeling van weesverontreiniging van bodems.

Fonds voor de sanering van de bodem van tankstations - "BOFAS"

Naar aanleiding van de sluiting van een intergewestelijk samenwerkingsakkoord werd er in 2004 een fonds opgericht voor de sanering van de bodem van tankstations bestemd voor openbare verkoop. Het fonds wordt gefinancierd door een bijdrage geïnd op benzine en diesel, teruggewonnen zowel op de winstmarge van de oliesector als op de prijs aan de pomp.

Aantal saneringsaanvragen en bodemsaneringen Bofas

Eind 2014 werden 82 gesloten benzinestations die zich in het Brussels Gewest bevinden, door de vzw BOFAS gesaneerd of werd er een sanering aangevangen. De overige 12 zullen gesaneerd worden tegen 2019. Daarnaast werden er ook al 66 stations gesaneerd door hun exploitant, die retroactief van een gedeeltelijke of gehele terugbetaling kan genieten. Ten slotte werden 68 tankstations die hun activiteiten voortzetten, door hun exploitant in regel gebracht met de normen, na gesaneerd te zijn met technische en financiële ondersteuning van de vzw Bofas.

Programma "Brussels Greenfields"

Eind 2008 keurde de Brusselse Regering het project Brussels Greenfields goed. Dit project wordt gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in het kader van het operationeel programma Doelstelling 2013 “Samen investeren in stedelijke ontwikkeling”. Het doel van dit gewestelijke programma is om bedrijven te helpen zich te vestigen in de prioritaire interventiezone, met name de zone rond het Kanaal. Deze zone is echter al eeuwenlang geïndustrialiseerd en ziet zich hierdoor geconfronteerd met een soms ernstige bodemverontreiniging, wat een aanzienlijke belemmering vormt voor zijn economische ontwikkeling.
De "Brussels Greenfields"-voorziening werd bijgevolg ingevoerd om te vermijden dat de bodems van de zone nabij het kanaal nog sterker vervuild zouden geraken en om hun sanering te stimuleren. De ondersteunde projecten moeten bovendien bijdragen tot de economische heropleving van deze zone en het optrekken van gebouwen promoten, die blijk geven van hoge milieu- en energieprestaties. Sinds zijn lancering heeft het programma Brussels Greenfields 12 projecten geselecteerd met het oog op de creatie van economische activiteiten die ongeveer 2.200 (directe en indirecte) banen zullen opleveren en aanzienlijke positieve gevolgen voor de gemeenschap zouden moeten hebben. De door Brussels Greenfields aan de laureaten toegekend subsidies zijn goed voor in totaal meer dan 2,1 miljoen euro.

Datum van de update: 18/12/2017