U bent hier

Evolutie van de NO2-concentratie in de lucht

In Brussel zou 35% van de in de lucht gemeten NO2-concentratie afkomstig zijn van buiten het Gewest en 43% zou aan het verkeer te wijten zijn. De nabijheid van de voornaamste emittenten zoals het verkeer heeft dus een invloed op de gemiddelde meetwaarden. In 2 van de 8 Brusselse meetposten is het daardoor onmogelijk om in 2016 de Europese grenswaarde voor de jaargemiddelden te respecteren. De norm voor de uurconcentratie werd van zijn kant wel gerespecteerd.

Context

Stikstofdioxide is schadelijk voor de gezondheid (impact op de luchtwegen) en voor het milieu (draagt bij tot de vorming van ozon en secundaire partikels en tot verzuring). De concentratie in de atmosfeer hangt samen met de stikstofoxide-uitstoot door de verbrandingsprocessen die zich afspelen in de voertuigen en in de verwarmingsinstallaties van gebouwen.

Europese grenswaarde

Ter bescherming van de volksgezondheid bepaalt de Europese richtlijn 2008/50/EG dat de gemiddelde NO2-concentraties vanaf 2010 op jaarbasis niet meer mogen bedragen dan 40 µg/m3 (rode lijn op de grafiek); deze waarde stemt tevens overeen met de richtwaarde aanbevolen door de Wereldgezondheidsorganisatie.

NO2-concentratie in de lucht

In het Brussels Gewest wordt in 8 meetposten van het telemetrisch meetnet voor de luchtkwaliteit continu NO2 gemeten. Onze indicator gebruikt de meetgegevens van de meetpost in St-Jans-Molenbeek (code 41R001) die representatief is voor een stedelijk milieu dat beïnvloed wordt door het wegverkeer.

Vergelijking van de gemiddelde NO2-jaarconcentraties met de Europese grenswaarde - meetpost Sint-Jans-Molenbeek (1986-2016)

Bron : Leefmilieu Brussel, Dpt. Laboratorium, Luchtkwaliteit


Tot 2014, blijven de gemiddelde NO2-concentraties in de meetpost van St-Jans-Molenbeek relatief stabiel en liggen ze op enkele uitzonderingen na boven de grenswaarde van het jaargemiddelde. In 2014 bedroeg de gemiddelde jaarconcentratie voor NO2 in de meetpost van St-Jans-Molenbeek 39 µg/m³.

In de andere stations van het meetnet lag de gemiddelde NO2-jaarconcentratie in 2016 tussen 21 en 48 µg/m³. Twee van de acht actieve Brusselse meetposten zijn in 2016 niet conform met de opgelegde grenswaarde (wat een progressieve verbetering betekent over de laatste jaren). Merken we hierbij wel op dat de grenswaarde van 200 µg/m³ voor de gemiddelde uurconcentratie aan NO2 in alle meetstations gerespecteerd werd.

Oorsprong

De concentraties die in al de meetstations worden geregistreerd, zijn het resultaat van bijdragen van diverse herkomst:

  • de achtergrondvervuiling (zoals die bijvoorbeeld in de Ardennen wordt gemeten);
  • de gewestoverschrijdende bijdrage (in het BHG aangevoerd via de luchtstromen);
  • de stedelijke achtergrondvervuiling, gemeten in de stad ver van directe bronnen;
  • de hoofdzakelijk met het verkeer samenhangende stedelijke bijdrage;
  • de bijkomende bijdrage van het verkeer die wij in zones met een hoge verkeersdichtheid aantreffen.

Op jaarbasis wordt gemiddeld 35% van de gemeten NO2-concentratie van buiten het Brussels Gewest aangevoerd (som van de achtergrondvervuiling en de gewestoverschrijdende bijdrage), 10% is afkomstig van stedelijke achtergrondvervuiling en 43% houdt verband met het verkeer.

Ook het vermelden waard is het feit dat in tegenstelling tot de daling van NOX sinds de negentiger jaren (zie indicator gewijd aan NOX), de NO2-fractie in de NOX-uitstoot van het wegverkeer toenam tot in 2009 (en zich sindsdien stabiliseert), wat onder meer toe te schrijven is aan:

  • de verdieseling van het wagenpark (diesel stoot relatief meer NO2 uit);
  • de oxydatiekatalysatoren opgelegd door de EURO 3- norm (deze verhogen het aandeel NO2 ten opzichte van NO in de uitstoot);
  • de roetfilters van vrachtwagens (deze verhogen onrechtstreeks de NO2-uitstoot).

Dit fenomeen werd waargenomen in elke Belgische agglomeratie, alsook in de grote steden in Noordoost Europa. Dit verklaart deels het niet respecteren van de grenswaarde voor de gemiddelde NO2-jaarconcentratie (40 µg/m³) aan de meetstations die sterk beïnvloed worden door het verkeer.

Datum van de update: 05/02/2019