U bent hier

Geluidskadaster van het luchtverkeer

Twee derde van het Brussels grondgebied ondervindt de geluidsimpact van het vliegverkeer in 2015. Een tiende van het grondgebied (11%) wordt blootgesteld aan geluidsniveaus (Lden) boven de drempelwaarde van 55 dB(A). En 's nachts wordt op iets meer dan één tiende van het grondgebied (14%) een geluidsniveau boven de drempel van 45 dB(A) gemeten. Deze waarden zijn gedaald sinds 2014, maar liggen nog altijd hoger dan in 2013. Het spreidingsplan heeft tijdens de volledige duur van zijn toepassing de geluidsniveaus beïnvloed: in 2014 maar ook in het 1ste trimester van 2015. De hoogste geluidsniveaus worden waargenomen in de omgeving van de luchthaven en onder de vliegroutes van het kanaal, de noordelijke ring en naar het oosten.

Vliegverkeer ondervindt de weerslag van de economische en financiële crisis

Brussels Airport is de eerste Belgische luchthaven: het luchthavenverkeer telde om en bij 239.000 vliegbewegingen (landen en stijgen) in 2015 (Bron: Brussels Airport). Het aantal vluchten per jaar was sinds 2008 aan het dalen, maar begon in 2014 en 2015 weer te stijgen.
De nabijheid van deze grote luchthaven veroorzaakt geluidshinder door vliegtuigen die het grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest overvliegen. Voor ongeveer de helft van de bewegingen bestaat de kans dat zij een impact hebben in het Gewest.

2015: een jaar nog beïnvloed door het spreidingsplan

In 2014 en tot 2 april 2015 werd er een spreidingsplan van toepassing voor vluchten die opstijgen vanaf Brussels Airport. Door de invoering van dat plan worden verschillende, soms dichtbevolkte wijken, nu overvlogen terwijl dat vroeger niet of in mindere mate het geval was; ondervonden andere wijken, onder meer onder de Kanaalroute, meer hinder dan vroeger.

Evaluatie van het lawaai door het luchtverkeer

Om de hinder voor het Brussels leefmilieu te beoordelen wordt sinds 2006 elk jaar een "akoestische" plaatsbeschrijving van het grondgebied opgesteld. De laatste dateert van 2015.
De rol van deze plaatsbeschrijving is het becijferen van het "structurele" lawaai door het luchtverkeer en het opstellen van een model voor de hinder die de bevolking ervaart. De cartografisch weergegeven resultaten van deze modelleringen worden "geluidskadaster van het luchtverkeer" genoemd.

Dit kadaster bepaalt de Lden (Level day-evening-night), het gewogen equivalent geluidsniveau over 24 uur dat gemiddeld tijdens een volledig jaar werd waargenomen. Voor de weging wordt een straffactor van 5 dB(A) toegepast voor de avonduren (19.00 tot 23.00 u) en van 10 dB(A) voor de nachtelijke periode (23.00 tot 07.00 u), aangezien lawaai op die tijdstippen als hinderlijker wordt ervaren. De Lden is echter niet rechtstreeks representatief voor de “geluidspieken" die optreden tijdens de overvluchten; daarvoor dienen andere, zogenaamde "eventindicatoren".
Het kadaster bepaalt eveneens de Ln (level night) wat overeenkomt met het equivalent geluidsniveau tussen 23 uur en 7 uur.

De blootstelling van het grondgebied aan lawaai van het luchtverkeer is sinds 2014 sterk gedaald

Geluidskadaster van het vliegverkeer in 2015 in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest – Indicator Lden

Bronnen: Leefmilieu Brussel, 2017, « Cartographie du bruit du trafic aérien en Région de Bruxelles-Capitale – année 2015 », op basis van de verkeersgegevens van 2015, methode ECAC-1997 en modelleringssoftware CadnaA
Nota: Enkel de gebruikte vliegroutes voor de modellering werden voorgesteld op de kaart.

Twee derde van het Brussels grondgebied ondervindt de geluidsimpact van het luchtverkeer in 2015. ‘s Nachts is de oppervlakte blootgesteld aan geluidshinder door het luchtverkeer, gevoelig kleiner en vertegenwoordigt het ongeveer 15% van het grondgebied van het gewest.

Na de hogere blootstelling van het grondgebied in 2014, als gevolg van de uitvoering van het spreidingsplan (zie de vorige staat van het leefmilieu), werd 2015 gekenmerkt door een algemene daling van de getroffen oppervlakten. De enige uitzondering betreft de oppervlakten die aan Lden niveaus van 45 tot 50 dB(A) onderworpen zijn, die zijn met bijna 7% toegenomen. Toch blijft de blootstelling hoger dan in 2013, een teken van de invloed die het spreidingsplan tijdens het 1ste kwartaal van 2015 nog had.

De getroffen zones tonen allemaal de dominerende bijdrage van bepaalde vliegroutes. Vier stroken die uit het noordoosten van het Gewest vertrekken zijn bijzonder goed zichtbaar voor de Lden-indicator en in mindere mate voor Ln:

  • de ene langs het tracé van het Kanaal, onder de 'Kanaalroute', die overeenkomt met de vluchten die opstijgen in de as van piste 25R;
  • de andere boven de oostelijke ring van de hoofdstad, die wordt beïnvloed door landingen op baan 01;
  • een andere in het noordoosten van het gewest, naar de noordelijke Ring toe, onder de 'Ringroute', die overeenkomt met de vluchten die op piste 25R opstijgen en naar rechts draaien;
  • en een laatste van het noordoosten naar het oosten van het gewest, beïnvloed door vluchten die op piste 25R opstijgen en naar links draaien.

De invloed van die vliegroutes varieert naargelang de periode: in het weekend wordt de Kanaalroute meer gebruikt dan in de week (weekdagen); voor de andere routes is het omgekeerd.

Blootstelling van het grondgebied aan extreme geluidniveaus

De hoogste geluidsniveaus (Lden > 55 dB(A) treffen iets meer dan een tiende van het grondgebied (11%). Het betreft overwegend het noordoosten van het Gewest (noorden van de stad Brussel - meer bepaald Haren en Neder-Over-Heembeek -, Evere, het extreme noorden van Schaarbeek en van Sint-Lambrechts-Woluwe) evenals het oosten, in Sint-Pieters-Woluwe.

De hinderlijke geluidsniveaus 's nachts (Ln > 45 dB(A), bestrijken een gebied dat de eerder vermelde zone omvat en die zich ook naar het centrum van het gewest uitstrekt (14%) (wetende dat een niveau van 40 dB(A) door de WGO al bestempeld wordt als matig tot sterk slaapverstorend). De luchtroute van het Kanaal heeft gevolgen tot in Sint-Jans-Molenbeek.
In de weekendnachten is de geluidshinder nog groter vanwege het drukkere verkeer op de Kanaalroute: 18% van het grondgebied van het gewest wordt erdoor getroffen, met inbegrip van de gemeenten Jette, Koekelberg en Anderlecht.

Evolutie van de oppervlakte van het grondgebied dat is blootgesteld aan een Lden –niveau > 55 dB(A) of aan een Ln-niveau > 45 dB(A)

Bronnen: Leefmilieu Brussel, 2017, « Cartographie du bruit du trafic aérien en Région de Bruxelles-Capitale – année 2015 », op basis van de verkeersgegevens van 2015, methode ECAC-1997 en modelleringssoftware CadnaA

Zoals reeds aangestipt, viel de getroffen oppervlakte in 2015 sterk terug tegenover 2014. Deze vaststelling geldt voor de extreme geluidsniveaus. De blootgestelde oppervlakten zijn echter nog altijd groter dan in 2013.

Zoals in 2014 en 2015 kan zowel de keuze van de vliegroutes als het volume van het verkeer zich direct laten voelen op het vlak van het grondgebied dat aan geluid wordt blootgesteld. Andere factoren die de contouren van de geluidsniveaus potentieel kunnen beïnvloeden, zijn het gebruik van de pistes of het vliegtuigpark (d.i. de vliegtuigtypes).

Het luchtverkeer genereert minder geluidshinder dan het wegverkeer

Het lawaai verbonden met het luchtverkeer bekleedt de tweede plaats in de ranglijst van stedelijke geluidshinder door het transport (uitgedrukt in termen van het aantal blootgestelde inwoners). Eerst op deze lijst staat het lawaai van het wegverkeer. De derde plaats wordt ingenomen door het spoorwegverkeer. Die tweede plaats doet geen afbreuk aan het feit dat geïsoleerde gebeurtenissen bijzonder veel hinder kunnen veroorzaken voor bepaalde personen.
Wij vestigen er ook de aandacht op dat bovenstaande resultaten voortvloeien uit een modellering op schaal van het Gewest en representatief zijn voor de situatie over een heel jaar.

 

Datum van de update: 07/01/2019
Documenten: 

Methodologische fiche(s)

Tabel(len) met de gegevens

Factsheet(s)

Andere publicaties van Leefmilieu Brussel