U bent hier

Financiering van de saneringswerken en het beheer van de verontreinigde bodems

Tussen 2007 en 2012 werden nagenoeg 1400 premies toegekend als ondersteuning voor het realiseren van een verkennend bodemonderzoek, een gedetailleerd onderzoek of een risico-onderzoek in het geval van verontreinigingen of van een vermoeden van weesverontreiniging. Wat de bodems van benzinestations betreft, werden er in de loop van het jaar 2012, 182 gesaneerd of werd een sanering opgestart met de technische en/of financiële hulp (soms retroactief) van de vzw BOFAS. Voor de rehabilitatie van industriële braakliggende gronden heeft het Greenfields programma, dat meegefinancierd wordt door het Europees Fonds voor Regionale ontwikkeling  (EFRO) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, de steun voor 8 economische projecten mogelijk gemaakt tussen 2010 en 2012.

Context van de financiering

De Brusselse ordonnantie van 5 maart 2009 betreffende het beheer en de sanering van verontreinigde bodems omkadert en bepaalt de verplichtingen inzake sanering en beheer van de milieu- en gezondheidsrisico's ten laste van de eigenaars en/of exploitanten van verontreinigde of potentieel verontreinigde terreinen (zie gedocumenteerde fiche "Beheer van verontreinigde bodems in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: algemeen kader"). Volgens de gegevens opgenomen in het ontwerp van inventaris van de bodemtoestand had deze verplichting betrekking op 20.170 kadastrale percelen en 40.000 personen (zie de focus "Informatiehulpmiddel: Inventaris van de bodemtoestand").

De bodemonderzoeken waarmee deze diagnose gesteld kan worden en waarmee, in voorkomend geval, ook het risiconiveau ingeschat kan worden, kunnen een niet-verwaarloosbare kost betekenen voor de personen die geacht worden ze uit te voeren; deze laatsten zijn bovendien niet noodzakelijkerwijs verantwoordelijk voor de daadwerkelijke of potentiële verontreiniging van het desbetreffende terrein. Hieruit vloeit voort dat het Brusselse grondgebied op dit ogenblik tal van verontreinigde of potentieel verontreinigde terreinen telt, waarvan de sanering en het hergebruik afgeremd of belemmerd worden door de hoge kosten voor de identificatie en behandeling van de eventuele verontreinigingen die er worden aangetroffen.

Om het aanpakken van deze verontreinigingen te vergemakkelijken, die niet alleen een impact hebben op de gewestelijke economische ontwikkeling en de creatie van werkgelegenheid, maar die eveneens risico's voor de volksgezondheid en het milieu met zich meebrengen, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zich voorzien van verschillende economische hulpmiddelen, waaronder met name de premies voor de uitvoering van bodemonderzoeken, de sectorale fondsen (tankstations) of nog het programma "Brussels Greenfields".

Premies ter ondersteuning van de uitvoering van bodemonderzoeken

Bij weesverontreinigingen kunnen er onder bepaalde voorwaarden, premies worden toegekend om een verkennend bodemonderzoek, een gedetailleerd onderzoek of een risico-onderzoek financieel te ondersteunen.

Bodemstudies waarvoor Brusselse premies werden toegekend in de periode 2007-2012 (aantal studies volgens type, toegekende bedragen)
Bron: Leefmilieu Brussel, onderafdeling Bodems, 2013

Bodemstudies waarvoor Brusselse premies werden toegekend in de periode 2007-2012 (aantal studies volgens type, toegekende bedragen)

Sinds 2007 werden er in dit verband meer dan 1.400 premies voor een totaal bedrag van 2.221.000 euro toegekend.

Fonds voor de sanering van de bodem van tankstations - "BOFAS"

Binnen het kader van een intergewestelijk samenwerkingsakkoord werd er in 2004 een fonds opgericht voor de bodemsanering van tankstations bestemd voor openbare verkoop. Het fonds wordt gefinancierd door een bijdrage geïnd op benzine en diesel, teruggewonnen zowel op de winstmarge van de oliesector als op de prijs aan de pomp.

Aantal saneringsaanvragen en bodemsaneringen die in het BHG werden doorgevoerd met de steun van het BOFAS-fonds: bilan voor de benzinestations 2004-2012
Bron: Leefmilieu Brussel, onderafdeling Bodems, 2013

Aantal saneringsaanvragen en bodemsaneringen die in het BHG werden doorgevoerd met de steun van het BOFAS-fonds: bilan voor de benzinestations 2004-2012

In de loop van 2012 werden binnen het Gewest 48 opgedoekte benzinestations door de vzw BOFAS gesaneerd of werd daar een sanering aangevangen. De resterende 46 zullen gesaneerd worden tegen 2019. Daarnaast werden er ook al 66 stations gesaneerd door hun exploitant, die retroactief van een gedeeltelijke of gehele terugbetaling kan genieten. Ook werden 68 tankstations die hun activiteiten voortzetten, door hun exploitant in regel gebracht met de normen, na gesaneerd te zijn met technische en financiële ondersteuning van de vzw Bofas.

Programma "Brussels Greenfields"

Eind 2008 keurde de Brusselse Regering het project Brussels Greenfields goed. Dit project wordt gefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in het kader van het operationeel programma Doelstelling 2013 “Samen investeren in stedelijke ontwikkeling”. Met dit gewestelijke programma wil men bedrijven helpen om zich te vestigen in een prioritaire interventiezone, met name de zone rond het Kanaal. Deze zone is echter al eeuwenlang geïndustrialiseerd, met als gevolg een soms ernstige bodemverontreiniging. Dit vormt een aanzienlijke belemmering voor de economische ontwikkeling van de zone in kwestie.

De "Brussels Greenfields"-voorziening werd bijgevolg ingevoerd om te vermijden dat de bodems van de zone nabij het kanaal nog sterker vervuild zouden geraken en om hun sanering te stimuleren. De ondersteunde projecten moeten bovendien bijdragen tot de economische heropleving van deze zone en tot de promotie van gebouwen met hoge milieu- en energieprestaties. Sinds zijn lancering heeft het programma Brussels Greenfields 8 projecten geselecteerd met het oog op de creatie van economische activiteiten die ongeveer 2.200 (directe en indirecte) banen zouden moeten opleveren en waarvoor de hoop bestaat dat zij aanzienlijke positieve gevolgen zullen genereren voor de gemeenschap. De subsidies die door Brussels Greenfields aan de 8 laureaten werden toegekend, zijn goed voor in totaal meer dan 3,5 miljoen euro.

Datum van de update: 17/07/2017
Wetgeving: 
  • MINISTERIE VAN HET BHG 2009. "Ordonnantie van 5 maart 2009 betreffende het beheer en de sanering van verontreinigde bodems", Belgisch Staatsblad van 10/03/2009.
  • BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE REGERING 2007. "Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 20 september 2007 betreffende de toekenning van een premie voor de uitvoering van een bodemonderzoek in het kader van het beheer en de sanering van verontreinigde bodems", Belgisch Staatsblad van 09/10/2007.