Plantentuin Jean-Massart, hotspot voor de biodiversiteit in Brussel

15/01/2016

Specialisten hebben in minder dan een jaar tijd 1.000 insecten- en spinnensoorten geteld in de plantentuin ‘Jean Massart’ in Brussel. ‘De tuin is een biodiversiteitshotspot’, zegt entomoloog Patrick Grootaert  van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN). 

De plantentuin Jean Massart in Oudergem ligt vlak naast het Zoniënwoud en is amper vijf hectare groot. Hij werd in 1922 aangelegd door botanist Jean Massart, een ecoloog avant la lettre. Hij bevat een zeer grote variëteit van inheemse en uitheemse bomen en andere plantensoorten.

In 2015 werd door Leefmilieu Brussel een subsidie uitgekeerd voor een projectvoorstel van de KBVE (Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie) voor een inventarisatie van insecten- en spinnensoorten in de Massarttuin, tot ten minste de kaap van duizend soorten was bereikt. De uitvoering gebeurde met de steun van het KBIN. In minder dan één jaar tijd werd het doel gehaald, dankzij de inzet van wetenschappelijk medewerker Hugo Raemdonck en een dertigtal vrijwillige entomologen.

“Als je de gegevens vergelijkt met andere inventarisaties in België, blijkt het ‘kleine’ gebied een biodiversiteitshotspot”, zegt Patrick Grootaert. “Vooral bepaalde plantenetende insectenfamilies zijn er heel divers, logisch voor een botanische tuin die meer plantensoorten bevat dan een doorsnee plantsoen.”

Zo vonden de biologen in de Massarttuin een vijfde van alle soorten boktorren en snuitkevers die ooit in België gesignaleerd zijn. Ook de zweefvliegen scoren hoog: meer dan een vierde van de Belgische soorten. En zelfs een derde van de bekende Belgische soorten lieveheersbeestjes werd gespot.

De entomologen hebben ook heel zeldzame soorten gezien, die pas recent in België zijn gevonden of die nog maar enkele keren in ons land zijn geobserveerd sinds meer dan honderd jaar observatie. Voor de familie van de paddenstoelmuggen, waarvan de larven in paddenstoelen leven, werden zelfs 25 soorten gevonden die nooit eerder in België waren aangetroffen.

“Zo’n hotspot voor Brussel en zelfs voor België verdient het om goed beschermd te blijven”, vindt Grootaert. Door de inventarisatie over een aantal jaar te herhalen, kunnen biologen nagaan of de insectenpopulaties zijn gewijzigd.

De plantentuin Jean Massart wordt beheerd door Leefmilieu Brussel en maakt deel uit van het Natura 2000-netwerk. Momenteel wordt er gewerkt aan een aanwijzingsbesluit om de instandhoudingsdoelstellingen vast te leggen voor de Speciale Beschermingszone waarin de plantentuin ligt. Hierbij is er veel aandacht voor de natuurwaarden, waardoor de kwaliteit van habitats in een gunstige staat wordt gehouden en veel soorten er stabiele populaties kunnen behouden. 

© Isabelle Sauvage - Argiope bruennichi

Datum van de update: 15/01/2016