Nieuw vliegje ontdekt in Brussel!

08/06/2016
Drapetis bruscellensis

Biologen hebben een nieuwe vliegensoort ontdekt in de botanische tuin Jean Massart. Het vliegje werd Drapetis bruscellensis gedoopt. ‘In België wordt niet elke dag een nieuwe soort ontdekt, en zeker niet in Brussel’, zegt entomoloog Patrick Grootaert van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN).

Biologen plaatsten in 2015 een tentvormige insectenval in de botanische tuin Jean Massart, een vijf hectare grote botanische tuin in Oudergem, vlak naast het Zoniënwoud. De botanische tuin is een  Natura 2000-gebied en wordt beheerd door Leefmilieu Brussel. Elke week maakten biologen de val leeg en bewaarden de insecten in ethanol. In juli belandde een twee millimeter groot vliegje in het net. Na uitgebreide studie van de uiterlijke kenmerken en van het DNA, blijkt het voor de wetenschap een nieuwe soort te zijn. Het kreeg de naam Drapetis bruscellensis.

Niet alledaags

Zelden ontdekken biologen nog nieuwe insectensoorten in België: ‘En voor vliegensoorten moeten we al zo’n 30 jaar teruggaan’, zegt Patrick Grootaert. ‘De fauna van West-Europa is de best gekende ter wereld. Het is dus moeilijk om hier nog iets nieuws te ontdekken.’

Drapetis-vliegen zijn tweevleugeligen van hooguit een paar millimeter groot, met een glanzend-zwart borststuk. Ze leven vooral op boomstammen en bladeren, waar ze jagen op nog kleinere insecten en mijten. Alle soorten lijken met het blote oog erg op elkaar. Entomologen vergeleken onder de microscoop morfologische kenmerken van de gekende Drapetis-vliegen, zoals de vorm van de geslachtsdelen, de poten en de voelsprieten. Een genetische vergelijking - 'DNA-barcoding' genoemd - bevestigde dat Drapetis bruscellensis wel degelijk een nieuwe soort is. De uitgebreide beschrijving staat in het open-accesstijdschrift Belgian Journal of Entomology.

Hotspot

De beschrijving van de nieuwe soort is een resultaat van het Objectief 1000-project, een initiatief van het KBIN dat financiële steun krijgt van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.  In het kader van dit project inventariseerden biologen van het KBIN en een dertigtal vrijwilligers de insecten in de botanische tuin Jean Massart tot ze duizend verschillende soorten telden. In minder dan één jaar tijd haalden ze het doel. Daarbij troffen ze een weelde van insecten aan: een vijfde van alle soorten boktorren en snuitkevers die ooit in België gesignaleerd zijn, een vierde van de Belgische soorten zweefvliegen en een derde van de gekende Belgische soorten lieveheersbeestjes. Ze vonden ook veel soorten die nooit eerder in ons land gespot waren. Door de inventarisatie over een aantal jaar te herhalen, kunnen biologen nagaan of de insectenpopulaties zijn gewijzigd.

Leefmilieu Brussel, beheerder van de site en beheerder van het subsidiedossier, is zeer tevreden over dit verrassende resultaat. Het onderstreept nogmaals hoe je met beperkte financiële middelen, en een goede samenwerking tussen overheid, wetenschappers en gedreven vrijwilligers, tot prachtige resultaten kan komen.

Datum van de update: 09/06/2016