U bent hier

Het Gewest pakt de bodemverontreiniging aan

11/01/2019

Iets meer dan een jaar geleden heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vier proefsites geselecteerd om het mechanisme van de publieke behandeling te testen.

Dit nieuwe publieke mechanisme biedt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de mogelijkheid zich in de plaats te stellen van eigenaars of uitbaters (houders van verplichtingen) om onderzoeken en behandelingen uit te voeren bij weesverontreiniging van de bodem. 

Sinds 2004 en de eerste bodemordonnantie zijn de bescherming en sanering van de bodems van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een wettelijke verplichting geworden.  Naast de voordelen voor het leefmilieu en de levenskwaliteit van de Brusselaars had deze verplichting ook tot gevolg dat de stadsvernieuwing en verkoop van privépercelen soms werden afgeremd, zelfs geblokkeerd, want de verontreinigingen zijn soms zeer uitgestrekt en dus zeer duur om te behandelen.

Een uitweg voor blokkades

Om deze complexe situaties te deblokkeren, heeft de Brusselse Hoofdstedelijke Regering beslist het financieel ondersteuningssysteem voor onderzoek en behandeling van de bodemverontreiniging te versterken door het mechanisme van publieke behandeling te creëren.  Het doel van deze publieke actie is meervoudig: 

  • de steun voor de behandeling van weesverontreiniging van de bodem verhogen;
  • de behandeling van de verontreiniging versnellen;
  • de uitvoering van vastgoedtransacties vergemakkelijken;
  • de omvorming van braakliggende industrieterreinen bevorderen;
  • de complexe situaties waar de verontreiniging zich over meerdere percelen uitstrekt deblokkeren en 
  • het gewestelijk beleid van de regering steunen door bepaalde sociaaleconomische projecten te promoten. 

Een voorbeeld van samenwerking tussen gewestelijke partners

In de praktijk wordt de publieke behandeling gedragen door Leefmilieu Brussel in samenwerking met Citydev aan wie de behandeling van de verontreiniging wordt uitbesteed.  Voor de eigenaars en openbare operatoren zijn de voordelen van de publieke behandeling onmiskenbaar, aangezien Leefmilieu Brussel alle kosten van de onderzoeken en behandeling van de weesverontreiniging van de bodem op zich neemt. Vanuit financieel oogpunt is het systeem gelijkaardig aan het systeem van een ziekenfonds. Het bedrag van de bodemattesten maakt het mogelijk een reserve op te bouwen die vervolgens wordt gebruikt om de sanering van de bodems te financieren. Voor 2019 bedraagt het budget 165.000 euro.

Sinds iets meer dan een jaar heeft de Brusselse regering besloten het mechanisme van de publieke behandeling te testen door vier proefsites te selecteren: 

  • In Anderlecht, een wijk die verontreinigd is door gechloreerde solventen in het grondwater. Deze verontreiniging betreft een tiental eigenaars, wat het dossierbeheer zeer complex maakt. Op deze site zijn de bodemonderzoeken net afgelopen en hebben ze aangetoond dat ondanks de verontreiniging er geen risico is voor het leefmilieu of de volksgezondheid. Dankzij de interventie van Leefmilieu Brussel zullen meerdere eigenaars dus voldoen aan de verplichtingen bij een verkoop.
  • Een zone van 40 ha op de site van het station van Schaarbeek-Vorming met voornamelijk weesverontreiniging en verontreiniging als gevolg van aanaardingen.  Gezien de omvang van de site heeft de aard van de verontreiniging een groot onderzoek met 125 boringen vereist. De reconversieprojecten van deze site zullen gebaseerd zijn op de resultaten van deze studie. Vanaf 2019 zullen we het vervolg van de onderzoeken lanceren om de verontreiniging te beperken en de kosten van de saneringswerken te ramen. 
  • De oude spoorwegsite rond het Weststation (13 ha) is verontreinigd door minerale oliën en als gevolg van aanaardingen. Het risico-onderzoek dat momenteel wordt uitgevoerd heeft aangetoond dat er geen risico is voor het leefmilieu of de volksgezondheid voor het gebruik van deze site na de reconversie ervan. We zullen alle gewestelijke actoren nog moeten verzamelen om te beslissen welke stappen er moeten worden ondernomen voor het toekomstige gebruik van de site.   
  • De openbare ruimten die werden gecreëerd door het herinrichtingsproject van het Biestebroekdok langs het kanaal in Anderlecht. Deze site werd als laatste geselecteerd. De onderzoeken moeten in de loop van 2019 starten. Aangezien het om een oude industriezone gaat, kan bodem- en/of grondwaterverontreiniging niet worden uitgesloten.

Een mooie toekomst voor de publieke behandeling

Het mechanisme van de publieke behandeling staat nog in de startblokken. Leefmilieu Brussel zal het in de toekomst blijven ontwikkelen om het uit te breiden naar nieuwe sites, niet alleen om het leefmilieu en leefklimaat van de Brusselaars te verbeteren, maar ook om de sociaaleconomische herstructurering van het Gewest te vergemakkelijken. 

Binnenkort zal de publieke behandeling worden geëvalueerd om een bijkomend financieel instrument te worden om situaties te deblokkeren waarbij de bodemverontreiniging een obstakel vormt voor de herstructurering van een braakliggende industriezone of de behandeling van wijkverontreiniging. 

Neem contact op met Leefmilieu Brussel

Datum van de update: 11/01/2019