U bent hier

Drinkwaterverbruik door de gezinnen

Indicator - Actualisering : mei 2021

Elke Brusselaar heeft in 2020 gemiddeld 98,8 liter water per dag verbruikt. Dat is 3 liter meer dan de voorgaande jaren. De oorzaak? De gezondheidscrisis. Het verbruik was stabiel sinds 2012. Maar de verwachte tendens, onafhankelijk van de pandemie, is een stijging, rekening houdend met de groei van de bevolking, de klimaatverandering en het feit dat er weinig gebruik wordt gemaakt van regenwater.

Elke Brusselaar gebruikt dagelijks bijna 100 liter water  

In 2020 bedroeg het drinkwaterverbruik gemiddeld 98,8 liter per dag per Brusselaar. Ofwel het equivalent van 10 emmers van 10 liter.
Bekeken per gemeente schommelen diezelfde gemiddelden tussen de 89 en 108 liter/dag/inwoner.
We wijzen erop dat deze ramingen geen rekening houden met het huishoudelijk drinkwaterverbruik van de Brusselaars op hun werkplek. Het echte huishoudelijke drinkwaterverbruik van de Brusselaars ligt dus hoger. 
 

Intergewestelijke en internationale vergelijkingen

Het huishoudelijke drinkwaterverbruik per inwoner in het Brussels Gewest is vergelijkbaar met dat van het Vlaams Gewest (100 l/dag/inwoner in 2015 – Watermeter 2016-2017) maar hoger dan dat van het Waals Gewest (90 l/dag/inwoner in 2017 – Aquawal, 2018 in het Staat van het Waals Leefmilieu). Het waargenomen verschil met het Waals Gewest zou meer bepaald verklaard kunnen worden door een groter gebruik van regenwater. 
Bij het maken van dergelijke vergelijkingen is echter altijd de nodige voorzichtigheid geboden, gelet op de methodologische verschillen en moeilijkheden bij het opstellen van dergelijke statistieken. Bovendien is in Brussel het probleem van de “statistisch onzichtbare” personen groter dan in de andere gewesten (wij denken aan de kandidaat-vluchtelingen die op de wachtlijst staan ingeschreven, de personen zonder papieren, het buitenlands diplomatiek personeel en de buitenlanders die voor de internationale instellingen werken).
Volgens de Belgische federatie voor de watersector (BELGAQUA) behoort het huishoudelijk drinkwaterverbruik per inwoner in België tot één van de laagste van de industriële landen. Het is vergelijkbaar met dat van Duitsland, maar duidelijk lager dan dat van Nederland en Frankrijk (Federaal Planbureau, 2018). 

Watergebruik door de gezinnen 

Huishoudelijk gebruik van het water

Bron: VMM, 2018, enquête bij 504 huishoudens in 2016

 

Volgens een enquête van 2016 bij 504 Vlaamse huishoudens zijn de 2 grootste posten in het huishoudelijk waterverbruik de lichaamshygiëne (33%) en toilet (19%). Maar 10% van het verbruik van de gezinnen wordt voor drank en voedsel gebruikt (VMM, 2018).

 

 

 

Drink kraanwater!
 

 
De helft van de Brusselaars (55%) drinkt thuis leidingwater (volgens de milieubarometer van 2014). De voornaamste redenen die worden aangehaald door degenen die flessenwater verkiezen zijn de smaak, een voorkeur voor bronwater of de mogelijke aanwezigheid van producten die gevaarlijk zijn voor de gezondheid.  
De kwaliteit van het water dat in het Brussels Gewest wordt verdeeld, is echter zeer goed. Deze voldoet aan de wettelijke normen met een conformiteitspercentage van meer dan 99%. Zorg er alleen voor dat je privé leidingen niet van lood zijn gemaakt (zie factsheet nr.10).
Bovendien is kraantjeswater veel goedkoper dan flessenwater en de milieukosten zijn minder hoog. 

Het regenwater wordt nog te weinig geëxploiteerd

Het gebruik van regenwater blijft namelijk eerder (te) onbeduidend in het Brussels Gewest, hoewel dit moeilijk in te schatten is, want momenteel wordt geen enkele telling van de regenwaterreservoirs georganiseerd. Tijdens de opmaak van de Milieubarometer van 2020 verklaarde 16% van de ondervraagde Brusselaars regenwater te gebruiken.
Een onderzoek van 2012 heeft bepaalde obstakels aan het licht gebracht voor de plaatsing of renovatie van de reservoirs in het Brussels Gewest: laag premiebedrag t.o.v. de installatiekosten, laag rendement van de investeringen, moeilijke toegang en gebrek aan plaats op de percelen, maar ook ongerustheid van de burgers om in de toekomst een taks te moeten betalen. 

Een verbruik dat sinds 2012 stabiel was

Huishoudelijk drinkwaterverbruik door de Brusselaars (2002-2020)

Bronnen: VIVAQUA (gegevens opgetekend door de meters) en Statbel (Rijksregister, bevolking op de 1ste januari van het jaar)
 


Twee grote tendenzen kenmerkten de evolutie van het waterverbruik per inwoner tot nog toe: 

  • een regelmatige en aanzienlijke daling tussen 2002 en 2012 (- 26 liter, ofwel bijna 20%). Er waren meerdere hypothesen die deze daling probeerden te verklaren: veralgemening van waterbesparende installaties (douches, wc, vaatwassers en wasmachines, …), of nog een toenemende sensibilisering van de gezinnen,  …
  •  een stabiliteit tot 2019. Het gemiddelde verbruik bereikte 96 l/dag/inw. Dit kon het Brusselse “efficiënte verbruik” benaderen, nl. dat het voldoet aan de minimale huishoudelijke behoeften zonder verlies van welzijn en zonder gebruik te maken van een alternatieve bron. 

Het “efficiënte verbruik” werd in Wallonië geëvalueerd op 94 l/dag/inw tijdens een studie bij 3000 gezinnen. Diezelfde studie toont aan dat het verbruiksniveau daalt tot 72 l/dag/inw van zodra men beroep doet op een alternatieve bron voor het gebruik binnenshuis (in 95% van de gevallen, is dit regenwater) (Predevello, 2009 in Indicateurs clés de l’environnement wallon 2014). 
 

Een aanzienlijke stijging van het verbruik in 2020 


 Het jaar 2020 is een keerpunt tegenover de stabiliteit van de voorgaande jaren: elke Brusselaar heeft gemiddeld 3 liter meer verbruikt.  
Deze stijging is ongetwijfeld te verklaren door de pandemie. Door de quarantaine en de opleving van het telewerk bevindt het water dat gewoonlijk op de werkplek wordt verbruikt en bij het verbruik van de tertiaire sector wordt opgeteld zich in 2020 in de huishoudelijke sector. Er is dus een grote kans dat deze situatue zich herhaalt in 2021. 
 

Perspectieven: toegenomen behoeften?

Maar de gezondheidscrisis kan een ommekeer in de tendens maskeren. Als we naar de cijfers van de afgelopen jaren kijken en de abnormaal hoge waarde voor 2020 buiten beschouwing laten, zien we dat het verbruik per inwoner heel licht toeneemt. Het jaarlijkse groeipercentage van het verbruik in de huishoudelijke sector is sinds 2017 daadwerkelijk hoger dan dat van de bevolking. De waterbehoeften van de Brusselaars hebben dan ook de neiging toe te nemen.
Deze groeiende vraag zou het gevolg kunnen zijn van de hittegolven en droogtes die elkaar de jongste jaren opvolgen. Er kunnen verschillende hypothesen worden aangevoerd: een toename van het aantal douches/baden om af te koelen, het vullen van zwembaden, het gebruik van klimaatregeling (in het geval van klimaatregelingssystemen die op water werken), het besproeien van de tuin, de moestuin (bij afwezigheid van een regenwaterrecuperatie of als ze droog zijn) ... 

Datum van de update: 21/06/2021

Documenten: 

Methodologische fiche(s)

Tabel(len) met de gegevens

Factsheet(s)

Andere publicaties van Leefmilieu Brussel

Studie(s) en rapport(en)

Plan(nen) en programma(‘s)