U bent hier

Focus : De certificatie van de energieprestatie van gebouwen (EPB)

Actualisatie : februari   2020

Een certificaat van de energieprestatie van een gebouw (EPB) bevat gestandaardiseerde en objectieve informatie waarmee de energieprestatie en de energie-efficiëntie van een gebouw beoordeeld kan worden en vergeleken met dat van andere gebouwen. Elke woning van 18m² of meer en elk kantoor van 500m² of meer dat in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (BHG) te koop of te huur wordt aangeboden, is verplicht om een EPB-certificaat te hebben. Ook openbare gebouwen kunnen beschikken over een EPB-certificaat. 
Minder dan 5% van de geldige EPB-certificaten in het register delen de woonéénheid in bij energieklasse A of B en ongeveer 30% betreft een attest voor energieklasse G. Deze laatste klasse geldt zelfs voor meer dan de helft van de geldige EPB-certificaten voor huizen. 

In het BHG maakt het energieverbruik van de gebouwen ongeveer 70% van het totale energieverbruik uit. Om de doelstellingen betreffende de vermindering van de CO2-uitstoot, die hiermee verband houdt, te kunnen bereiken, is het dan ook belangrijk om over een tool te beschikken dat focust op het energieverbruik en de energieprestatie van gebouwen. 

De EPB-reglementering voor de vermindering van energieverbruik

In het BHG bestaat de EPB-reglementering uit een ordonnantie (Ordonnantie van 2 mei 2013 houdende het Brussels Wetboek Lucht, Klimaat en Energiebeheersing) die de vermindering beoogt van het primaire energieverbruik en de CO2-uitstoot die verband houden met de exploitatie van gebouwen, zonder dat de gebruikers aan comfort moeten inboeten. Daaruit vloeiden ook enkele ministeriële besluiten  en enkele uitvoeringsbesluiten voort. 
Deze EPB-reglementering bevat, naast een luik ‘Technische EPB-installaties’ met de reglementering voor verwarming en voor klimaatregeling en een luik ‘EPB-werken’ bij bouw- en renovatieprojecten, een derde luik betreffende het ‘EPB-certificaat’. Met zo’n certificaat is het voor kandidaat-huurders en –kopers mogelijk om eigendommen te vergelijken op het vlak van energie-efficiëntie. Elke woning (van 18m² of meer) en elke grote kantooroppervlakte (van 500m² of meer) die te huur of te koop wordt gesteld, dient sinds 2011 te beschikken over een EPB-certificaat dat deze informatie vermeldt. Ook overheidsinstellingen doen mee: zij moeten, in hun voorbeeldrol voor rationeel en verminderd energieverbruik, aan de ingang van hun gebouw een ‘EPB-certificaat openbaar gebouw’ uithangen, dat het energieverbruik aangeeft en dat jaarlijks vernieuwd dient te worden. 

Een EPB-certificaat (voor residentiële gebouwen) bevat een energieklasse en energiebesparende aanbevelingen

In tegenstelling tot op een energiefactuur, wordt het resultaat van het EPB-certificaat uitgedrukt in ‘primaire energie’, hetzij de energie die nodig is om de verbruikte energie te produceren. Deze houdt dus niet alleen rekening met de energie die in het gebouw wordt verbruikt, maar ook met de energie die nodig is om deze energie te produceren. Op de hoeveelheid verbruikte energie wordt een standaard conversiefactor toegepast die rekening houdt met de brandstof die werd gebruikt om de energie te produceren.

Er bestaan verschillende modellen van de EPB-certificaten, afhankelijk van de bestemming van het gebouw en de datum van indiening van de stedenbouwkundige vergunningsaanvraag, maar ongeacht het model, toont het EPB-certificaat een energieklasse aan op een schaal van A++ (heel energiezuinig) tot G (heel energiegulzig). Deze energieklasse wordt bepaald op basis van de energiekenmerken van het goed, met name het type van verwarming en de gebruikte energie, de oppervlakte en isolatie van verlieswanden, het bestaan van zonnepanelen, etc. 
De schaal -volgens berekende primaire energie- van de energieklassen van A tot G werd ontworpen om er het volledige vastgoedpark van Brussel in te kunnen opnemen, zowel de huizen als de appartementen, oud of nieuw. Het is effectief moeilijker om een goede energieprestatie te bereiken met een vrijstaande woning, die meer gevels heeft die in contact zijn met de buitenlucht, dan met een compact appartement, waar minder warmte verloren gaat.

De schaal van de energieklassen (links) en een voorbeeld van aanbevelingen op een EPB-certificaat (rechts)

Bron: infofiche, Leefmilieu brussel

                

Op een EPB-certificaat staan eveneens de belangrijkste 3 aanbevelingen voor energiebesparing vermeld. Deze aanbevelingen hebben voornamelijk betrekking op de isolatie van de schil van het gebouw, de leidingen en de aanhorigheden van de technische installatie. Ze kunnen vrij gemakkelijk worden toegepast. Ze houden rekening met de rentabiliteit en de technische haalbaarheid.
In tegenstelling tot openbare gebouwen waarvoor het certificaat jaarlijks hernieuwd moet worden, heeft een certificaat voor woonéénheden een geldigheidsduur van 10 jaar indien de energiekenmerken van het gebouw niet gewijzigd worden. Het wordt opgemaakt door een erkend certificateur.

Het register van de EPB-certificaten van de Brusselse woningen

De energieklasse van een Brusselse woning kan teruggevonden worden in het register van de EPB-certificaten van de Brusselse woningen. Voorlopig bevat dit enkel nog maar de certificaten voor woningen waarvoor de stedenbouwkundige vergunning vóór 2 juli 2008 werd ingediend. Vóór deze datum bleven de eisen op het vlak van bouw of renovatie trouwens beperkt tot basisisolatie. Sinds 2 juli 2008 zijn de eisen inzake isolatie strenger geworden en werden ze uitgebreid naar andere elementen, zoals ventilatie en technische installaties. Het mag daarom ook niet verbazen indien een recente woning waarvoor het aanvraag van de stedenbouwkundige vergunning net vóór juli 2008 werd gerealiseerd, als energieverslindend wordt beschouwd. 
De EPB-certificaten voor woningen met een recentere stedenbouwkundige vergunningsaanvraag zullen in de loop van 2020 worden toegevoegd. Een opzoeking in dit online register  kan aan de hand van het nummer van een EPB-certificaat of een adres. Hiermee kan enkele basisinformatie verkregen worden, met name wanneer het certificaat afgeleverd werd, tot wanneer het geldig is, de erkende certificateur, de energieklasse en het kengetal. Op die manier kunnen woningen nog vóór een bezoek vergeleken worden en bovendien bevat het register enkel de geldige certificaten. De technische en concrete informatie betreffende de isolatie, het (water)verwarmingssysteem en ook de aanbevelingen om de energieprestatie te verbeteren, zijn niet openbaar en bevinden zich op het certificaat zelf.

De EPB-certificatie van Brusselse woningen onder de loep 

Sinds 2011 wordt de evolutie van het aantal afgeleverde certificaten voor Brusselse woonéénheden (bestaande en nieuwe woningen) opgevolgd. Hierbij werd geen rekening gehouden met certificaten waarvan de geldigheid afloopt en certificaten die herroepen worden (door veranderde energiekenmerken). Met een gemiddeld aantal van 2500 afgeleverde certificaten per maand, telt het BHG in november 2019 ruim 250.000 EPB-gecertificeerde woonéénheden. 

De evolutie van het aantal woningen met geldig EPB-certificaat in het BHG

Bron: intern semestrieel rapport, Leefmilieu brussel

 


Met uitzondering van 2012 wordt, zoals uit onderstaande grafiek blijkt, jaarlijks een groter aantal certificaten afgeleverd in het kader van een verkoop dan wel in het kader van een verhuur. Hierbij dient opgemerkt te worden dat een certificaat niet meer geldig is wanneer de energiekenmerken (bv. isolatie of aanwezigheid van zonnepanelen) van een woonst veranderd zijn. De geobserveerde tendens op de grafiek kan ook verklaard worden door het feit dat een certificaat voor een woonéénheid 10 jaar geldig blijft indien de energiekenmerken niet veranderen. De evolutie van het aantal nieuwe certificaten zal aldus verschillen voor verhuur en verkoop van een woning : een verhuurde woning ondergaat mogelijk minder snel een wijziging van deze energiekenmerken tussen huurders. Ook is er vaak minder tijd tussen huurders dan wel tussen kopers waardoor bij verhuur minder vaak een (nieuw) certificaat dient aangevraagd te worden. Ook een minder goede naleving van de regelgeving hieromtrent kan hierbij een rol spelen. 

Proportie certificaten voor de verkoop versus de verhuur van een woning 

Bron: intern semestrieel rapport, Leefmilieu brussel

 * tot midden 2018

 

Minder dan 5% van de geldige EPB-certificaten delen de woonéénheid in bij energieklasse A of B en ongeveer 30% betreft een attest voor energieklasse G. Deze laatste klasse geldt zelfs voor meer dan de helft van de geldige EPB-certificaten voor huizen. 

De aanbevelingen, zoals het isoleren van het dak of een blinde muur of het vervangen van ramen, die op de EPB-certificaten vermeld worden en waarbij een indicatie is toegevoegd tot hoeveel energie voor de woning erdoor bespaard kan worden, kunnen beschouwd worden als een goed leidraad om het energieverbruik van gebouwen en dus ook de CO2-uitstoot te doen dalen. Het niveau van energiezuinigheid van een gebouw hangt ook af van de manier waarop het gebouw wordt gebruikt en beheerd.  Ook de afstelling, het onderhoud en het gebruik van ruimtes moeten dus bestudeerd worden om de energiefactuur en de ecologische voetafdruk van gebouwen te verminderen: winst voor het milieu en de portemonnee. 
Gezien de bewoners niet moeten inboeten aan comfort, ze er hun energiefactuur door kunnen doen dalen en er een milieuvoordeel (vermindering van energieverbruik) aan verbonden is, vormen de aanbevelingen op het EPB-certificaat een duidelijk werktuig voor een duurzamer energiebeleid.

Datum van de update: 14/05/2020
Documenten: 

Andere publicaties van Leefmilieu Brussel

Studie(s) en rapport(en)

  • Semestrieel statistisch rapport – EPB-certificatie van Brusselse woningen, april 2019. Intern rapport van Leefmilieu Brussel, in het Frans, 20 pp.