U bent hier

Bodemgebruik en bebouwing in het Brussels Gewest

Actualisering : februari 2022

Het Gewest telt 1 km2 meer!

Zeldzaam feit: in 2018 heeft het Brussels Gewest een vierkante kilometer gewonnen dankzij een nieuwe berekeningsmethode van de oppervlakten op Europees niveau (BISA, 2019).

 

De gekadastreerde bebouwde oppervlakten nemen toe

De totale gekadastreerde bebouwde oppervlakte stijgt gemiddeld met 41 ha per jaar (over het laatste decennium). Dat is het equivalent van 60 voetbalterreinen van het Koning Boudewijn stadion per jaar in oppervlakte!

De verstedelijking en verdwijning van niet-bebouwde oppervlakken wordt bevestigd door de analyse van lucht- en satellietfoto’s (IGEAT-ULB, 2006) en heeft als logisch gevolg een ondoorlaatbaarheid van de bodem. Dit verschijnsel, dat de gemeenten op zeer ongelijke wijze treft, is tussen 1993 en 2006 op regionale schaal met ongeveer 18% toegenomen.

Volgens de statistieken over de gekadastreerde oppervlakten van het Brussels Grondgebied (d.w.z. ongeveer 8/10e van de reële oppervlakte van het Gewest), waren de woningen begin 2021 goed voor 39% van de gewestelijke gekadastreerde oppervlakte. Met andere woorden, een derde van het regionale grondgebied wordt ingenomen door woningen (inclusief stadstuinen).

Bodembezetting op basis van de gekadastreerde oppervlakte (12.873 ha) (2021)

Bronnen: BISA op basis van de gegevens van de FOD Financiën (AA Patrimoniumdocumentatie) en van Statbel

Desondanks blijft het Brussels Gewest een relatief groen karakter behouden, zoals blijkt uit het aandeel groene ruimten, zoals bossen, tuinen en parken, landbouwgronden, weides, graslanden en boomgaarden, braakliggende terreinen en niet te vergeten het Zoniënwoud (30% van het gekadastreerde grondgebied begin 2021) en het aandeel woningen met tuin (33% volgens een enquête die in de zomer van 2020 is gehouden – Dedicated, 2020). De infrarode luchtfoto’s  van 2020 hebben aangetoond dat het gewestelijk grondgebied voor ongeveer 52% bedekt was met vegetatie (Leefmilieu Brussel, 2021).

Meer en meer appartementsgebouwen … en garages

Met uitzondering van een stagnatie tussen 2009 en 2011 als gevolg van de financiële crisis, is het aantal gebouwen sinds 2001 blijven stijgen: gemiddeld ongeveer 100 gebouwen extra per jaar, voor een totaal van ongeveer 194.900 in 2021. Deze stijging houdt verband met de ontwikkeling van het aantal woningen. Het aantal woningen neemt inderdaad elk jaar toe: met gemiddeld 5.000 woningen per jaar sinds 2011, om ongeveer 593.000 eenheden begin 2021 te bereiken (omgerekend 9% meer dan in 2011).

Deze groei gaat gepaard met een voortdurende evolutie van de typologie van de gebouwen. Hoewel huizen met twee gevels nog altijd meer dan de helft van de gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vertegenwoordigen, vindt er een herverdeling plaats ten voordele van appartementsgebouwen. Deze laatste kennen een toename met gemiddeld 700 gebouwen per jaar, omgerekend + 57% tussen 2001 en 2021. Deze stijging gaat ten koste van handelsgebouwen en huizen met twee gevels, die er tussen 2001 en 2021 respectievelijk 22% en 5% op achteruit gaan. Tegelijk is er een zwakke toename van het aantal huizen met drie of vier gevels (+ 4% voor elk van deze categorieën over deze periode).

Evolutie van het type gebouwen: vergelijking 2001-2021

Bronnen: BISA op basis van de gegevens van de FOD Financiën (AA Patrimoniumdocumentatie) en van Statbel

Ten slotte neemt het aantal garages, parkings of overdekte parkeerplaatsen in huizen, appartementsgebouwen en handelsgebouwen sterk toe (+28% tussen 2001 en 2021). Het Gewest telt dus jaarlijks gemiddeld ongeveer 3.100 extra parkeerplaatsen, op een totaal van bijna 283.000 eenheden in 2021.

Datum van de update: 21/09/2022

Documenten: