Regeneratie van de bosmassieven in het Woluwepark

3e fase van de werken: oktober 2020 - november 2021

In oktober 2020 zijn nieuwe kapwerkzaamheden gestart. Ze zullen vanaf 23 augustus 2021 worden hernomen na een stopzetting van de werken om de nestbouwperiode van de vogels te respecteren.  Ze hebben als doel het bezoek aan het park door het grote publiek veiliger te maken, de gezondheid van de bomen te verbeteren, de geleidelijke natuurlijke regeneratie van de bosmassieven te bevorderen, nieuwe bosranden ten gunste van de biodiversiteit te creëren en de landschappelijke kwaliteit van deze beschermde site te beschermen.

 

Wat is de context?

Het Woluwepark werd eind 19e/begin 20e eeuw aangelegd om het grote publiek een groen kader in de Brusselse rand aan te bieden. Vandaag wordt het park volledig omsloten door de stad. Het landschappelijk en ecologisch belang zijn enkel maar toegenomen. Het park werd als landschap beschermd sinds 1972 en aangewezen als Natura 2000-gebied sinds 2016.

De bosmassieven van het Woluwepark geven structuur aan de panorama’s en vergezichten in het park. Het gaat om dichte boombestanden die voor het park vrij divers zijn.

Verschillende onderzoeken die sinds 2015 werden uitgevoerd, hebben aangetoond dat de bosmassieven kampen met fytosanitaire problemen en een verlies van de oorspronkelijk aanwezige biodiversiteit (historische studie van het bureau Fondu – 2015, bosexpertise O. Baudry - 2015, fytosanitaire studies van het expertisebureau Eurosense - 2016, 2018 en 2019). Een van de oorzaken van deze problematiek is de te hoge dichtheid van de huidige bosmassieven. Dit heeft diverse gevolgen, waaronder een zeer intense concurrentiestrijd tussen de bomen ten voordele van de schaduwminnende soorten (bv. gewone esdoorn) en ten nadele van de lichtminnende soorten (bv. grove den) waarvan de levenskracht afneemt, een banalisering van de diversiteit, een afsluiting van de biotopen en het creëren van schaduwzones die het natuurlijk regeneratie van de massieven blokkeren.

Sinds 2019 werden heel wat bomen gekapt. Dit gebeurde vooral in de noordelijke en oostelijke delen van het park. De werken vinden momenteel  vooral plaats in het centrale en zuidelijke deel en in de aangrenzende delen. Het gaat om fytosanitaire kap en uitdunning.

Wat zijn de doelstellingen van de operatie?

  • De globale gezondheidstoestand van de bosmassieven verbeteren door het verwijderen van zieke exemplaren.
  • De doorgang door de massieven en de omgeving veiliger maken door instabiele en/of gevaarlijke bomen te verwijderen en de stabiliteit van de resterende bomen te versterken (de bomen zullen massiever zijn).
  • De toekomstige bomen identificeren op basis van hun historische, esthetische, dimensionale, dendrologische, fytosanitaire en ecologische waarde en hen een vitale ruimte geven die gunstig is voor hun ontwikkeling en behoud op lange termijn (beschikbaarheid van licht, water en mineralen).
  • Het natuurlijk en geleidelijk regeneratie van de bosmassieven bevorderen door een gedoseerde lichtinval om hun instandhouding te garanderen.
  • De bosmassieven en hun omgeving verrijken door aanplantingen die het herstel van de oorspronkelijke dendrologische diversiteit van het park beogen, maar ook een antwoord bieden op de aangekondigde klimaatveranderingen door het gebruik van gediversifieerde soorten die bestand zijn tegen de nieuwe klimaatomstandigheden.
  • Herwaardering van de bosranden ten gunste van de biodiversiteit.

En na het vellen van de bomen?

De vermindering van de boomdichtheid door deze operatie zal het natuurlijk proces van de vernieuwing van de massieven versnellen. De toename van de lichthoeveelheid in het onderhout zal geleidelijk aan zorgen voor de groei van meer diverse kruidachtige planten, die aantrekkelijker zijn voor de fauna. Op bepaalde plaatsen, in en aan de rand van de bosmassieven, zullen bomen of struiken worden aangeplant. Deze aanplantingen zullen beschermd worden tegen betreding door middel van tijdelijke houten afsluitingen.

Welke impact heeft dit op de omwonenden?

De werkzaamheden zijn vergelijkbaar met de werken die sinds 2 jaar worden uitgevoerd. De interventies zullen voornamelijk in de massieven plaatsvinden, waarbij bepaalde wegen in het park tijdelijk kunnen worden afgesloten. De parkwachters zullen de bezoekers naar andere wegen leiden.

Leefmilieu Brussel is zich ervan bewust dat deze werken tijdelijk hinder kunnen veroorzaken. Ze zal de gevolgen ervan beperken en ervoor zorgen dat het Woluwepark een kwaliteitsvolle ruimte blijft voor de bezoekers.

Welke stedenbouwkundige vergunningen?

De eerste twee fasen van de werkzaamheden werden uitgevoerd in 2019 en in het eerste trimester van 2020 in de noordelijke en oostelijke delen van het park. Ze waren vergund door de stedenbouwkundige vergunning met referentie 19/PFU/635404 die op 25 januari 2018 werd verkregen. Van 02/10/2017 tot 16/10/2017 werd er eerst een openbaar onderzoek gehouden en in de loop van 2018 werden een aantal informatiesessies georganiseerd.

De werken die in oktober 2020 zijn gestart, zijn gebaseerd op de stedenbouwkundige vergunningen met referenties 19/PFU/1719959 en 19/PFU/1759606, die werden afgeleverd op 26/03/2020 en 21/09/2020 door Urban.brussels. Een informatievergadering vond plaats op 03/10/2020 in het Wolu Sports Park in Sint-Pieters-Woluwe.

Meer weten?

Raadpleeg de volgende documenten: