April 2019

 

banniière achats publiques durables nl

Edito

Het netwerk van duurzame overheidsaankopers in Brussel is de laatste maanden aanzienlijk gegroeid en daar zijn we blij om! Jullie zijn steeds talrijker om deel te nemen aan onze trainingen, maar jullie maken ook steeds meer gebruik van ons webplatform en onze gratis helpdesk.

Dat belooft veel goeds voor de toekomst, want we willen jullie erop attent maken dat de sector van de overheidsopdrachten, met zijn 19 procent van het Europese BBP, een overheersende rol speelt in duurzame ontwikkeling door dienstverleners aan te moedigen een steeds duurzamer product- en dienstenaanbod te creëren.

Daartoe moet ons netwerk verder worden uitgebreid, zodat alle Brusselse overheidsaankopers geïnformeerd en opgeleid worden om milieu- en sociale clausules in hun opdrachten op te nemen. Aarzel dus niet om het in je omgeving ter sprake te brengen!

Advies of meer informatie nodig over onze diensten? Neem gerust contact op met de gratis helpdesk: greenprocurement@leefmilieu.brussels

Nieuws

Fotovoltaïsche panelen: typebestekken

photo de panneaux

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is het potentieel voor warmtekrachtkoppeling, windenergie of biomassa beperkt. Maar er ligt wel een groot potentieel in de fotovoltaïsche sector. Daarom is de Brusselse regering voorstander van en steunt ze de ontwikkeling van deze hernieuwbare energie.

In het kader van het Air-Climate-Energy-plan dat door de Brusselse regering werd goedgekeurd, kreeg Sibelga via het SolarClick-programma de opdracht om tegen 2020 bijna 85 000 m² daken van Brusselse openbare gebouwen uit te rusten met fotovoltaïsche panelen. Het resultaat: een vermindering van ongeveer 4 500 ton CO2-uitstoot in Brussel.

Dit programma is gebaseerd op een "win-win"-principe: de overheid profiteert gratis van de geproduceerde elektriciteit om in haar behoeften te voorzien, terwijl het Gewest, dat eigenaar is van de panelen, de groenestroomcertificaten int en de opbrengst van de verkoop ervan inbrengt in het Klimaatfonds. De regionale en gemeentelijke overheden zijn betrokken bij dit programma, maar om er gebruik van te kunnen maken, moet aan de selectiecriteria worden voldaan. Meer informatie

Uw project is niet geselecteerd voor dit programma? Geen paniek! U kunt altijd rekenen op een derde investeerder. Hij voorziet uw gebouw van zonnepanelen, ontvangt groenestroomcertificaten en u profiteert van de productie van groene stroom en kunt uw energiefactuur inperken. Overheidsinstanties die met een derde investeerder willen samenwerken, kunnen gebruik maken van het document "Standaardclausules voor het opstellen van een overheidsbestek voor de levering en het gebruik van fotovoltaïsche installaties" (.doc). Dit document kan worden gewijzigd en bevat commentaar in bijlagen. Het dient ook aangevuld te worden met artikelen over de wetgeving inzake overheidsopdrachten voor de delen Administratieve en Contractuele Bepalingen.

Praktische info

De recuperatie van bouwmaterialen uit publieke gebouwen haalbaar maken.

Het is mogelijk om de milieu-impact van uw werven zonder extra kosten te verminderen door hergebruik voor of tijdens de uitvoering van de overheidsopdracht te stimuleren. In het Vademecum "Hoe herbruikbare materialen uit openbare gebouwen te halen" wordt toegelicht hoe u dit moet aanpakken.

Een ontwikkelings-, renovatie- of bouwproject waarbij een gebouw geheel of gedeeltelijk moet worden afgebroken, betekent niet dat alles sowieso op de stortplaats moet belanden. Sommige materialen kunnen zeker nog van nut zijn en door ze te recupereren en te hergebruiken is er veel kans dat u geld bespaart.

Maar dan moet u wel weten hoe u zoiets aanpakt. Opteren voor een dienstverleningscontract, een verkoop, een schenking of een middelenverbintenis? Het vademecum "Hoe herbruikbare materialen uit openbare gebouwen te halen" is een instrument dat de aanbestedende diensten helpt bij het organiseren van de terugwinning van bouwelementen afkomstig van hun werven. U vindt er verschillende methoden om:

  • ervoor te zorgen dat de op de site geïdentificeerde kwaliteitsmaterialen een nieuwe toepassing vinden
  • de ontwikkeling van de sector van het hergebruik te ondersteunen
  • de milieueffecten van bouw- en renovatieprojecten te verminderen.

photo d'un immeuble en rénovation

Bij het Vademecum zijn standaarddocumenten gevoegd voor een snelle en efficiënte implementatie van elke stap van de gekozen strategie.
Dit document werd uitgewerkt door Rotor asbl, met de steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Download het Vademecum.

 

Overweeg om voor een volledig circulaire werf te opteren: onderhoud en behoud van het bestaande gebouw, omkeerbaarheid van de uitvoering, flexibiliteit in het gebruik van de ruimte, valorisatie van human resources op de werf, enz.

Raadpleeg het platform Gids voor duurzaam bouwen van Leefmilieu Brussel of neem contact op met de expert-facilitators ter zake indien u ondersteuning op maat wenst:

Facilitator Circulaire Economie Bouw

Bevredigende partnerships ontwikkelen en bestendigen met bedrijven in de sociale economie via uw overheidsopdrachten

poignée de main, collaboration

Steeds meer bedrijven in de sociale economie reageren op overheidsopdrachten. Nochtans is dit niet altijd gemakkelijk voor hen. Om de overheidspelers te helpen begrijpen hoe zij partnerships met dit soort bedrijven kunnen ontwikkelen en onderhouden, heeft de Pool Sociale Clausules een aantal algemene en praktische adviezen voor kopers verspreid.

Hoewel de ene onderneming in de sociale economie de andere niet is, tekenen zich toch krachtlijnen af. Want er zijn bepaalde sectoren die vaak terugkomen afhankelijk van het type goedkeuring. Zo worden de bouw- en horecasector voornamelijk vertegenwoordigd door bedrijven actief op het gebied van opleiding en herinschakeling van doelgroepen. Maatwerkbedrijven waarvan de werknemers voornamelijk gehandicapt zijn, zijn vooral aanwezig in groendiensten en in de afdelingen mailing, printing, outsourcing, enz.

Algemeen en praktisch advies ontwikkeld door de Pool Sociale Clausules behandelt de prijzenkwestie, aan te moedigen procedures of marktonderzoek.

Voorbeelden van goede praktijken

Zero plastic in de kantine... het is mogelijk

Het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Europees Comité van de Regio's werken al enkele jaren aan de uitvoering van een beleid om het gebruik van wegwerpproducten tijdens cateringdiensten terug te dringen. Sinds oktober 2018 is hun kantine "plastic free". Fabrizio d'Angelo, projectmedewerker Duurzaamheid van de Dienst Catering en de dienst EMAS, deelt zijn ervaring met ons.

Hoe is de weg naar een Zero Plastic kantine verlopen?

Sinds 2013 werken de dienst EMAS en de Dienst Catering aan de invoering van een beleid om het gebruik van wegwerpproducten tijdens cateringdiensten terug te dringen. Via het Label Cantine Good Food project is onze contractant gevraagd een aanzienlijke inspanning te leveren om plastic en wegwerpproducten in het algemeen nog te beperken.

couverts
Tussen 2015 en 2018 hebben we alle wegwerpplastic materialen (bestek, tandenstokers, bekers voor evenementen en fonteinen, spatels, zoutvaatjes, enkele porties, afhaaldozen, etc.) vervangen door herbruikbare of duurzame materialen (glas, porselein, roestvrij staal, papier, karton, hout, enz.). We hebben ook fonteinen geïnstalleerd die verbonden zijn met leidingwater. Om consumenten aan te moedigen hun eigen bekers te gebruiken, hebben we gekozen voor een toeslag van 10 cent op de prijs van drank om mee te nemen als ze hun eigen bekers niet gebruiken. 

Sinds begin 2019 hebben we ons doel bereikt om de eerste "plastic free" kantine van alle overheidsinstellingen te worden! In onze kantine worden geen wegwerpplastic of met plastic verpakte producten (drank, yoghurt behalve biologische yoghurt) meer gebruikt. Dit is dan ook volledig in overeenstemming met de "Europese strategie tegen de consumptie van kunststoffen voor eenmalig gebruik" en de huidige filosofie van afvalvermindering.

Wat zijn de belangrijkste stappen vooruit?

bouteilles en verre dans un frigo

Waar we zeer goede resultaten behalen, is natuurlijk het verbruik van plastic producten, dat met 93% is gedaald ten opzichte van 2015. Als we kijken naar het totale verbruik van wegwerpproducten zien we een daling van -1% ten opzichte van 2015. Er is echter een variatie van +10% in het totale verbruik van wegwerpproducten in 2018 ten opzichte van 2017. Dit bewijst dat er nog werk aan de winkel is om over het gebruik van herbruikbare producten te informeren en te sensibiliseren.

In het kader van deze aanbesteding hadden we het geluk met een contractant te werken die gehoor gaf aan onze vragen en zorgen. Omdat veel van deze wijzigingen niet in het bestek gepland waren, konden we ze enkel bereiken door middel van een dialoog met onze dienstverlener.  

Met welke moelijkheden had u te maken?

De grootste uitdaging was het vinden van valabele alternatieven zonder de prijs te verhogen. Het personeel moet ook overtuigd zijn van de noodzaak om erop te letten geen wegwerpproducten te gebruiken.

Hoe heeft u met klanten gecommuniceerd? Hoe hebben ze gereageerd?

We hebben verschillende bewustmakingscampagnes gevoerd om het waterverbruik in flessen te verminderen en het gebruik van herbruikbare verpakkingen en flessen aan te moedigen. We kunnen zien dat deze campagnes vruchten beginnen af te werpen, nu steeds meer mensen gebruikmaken van de beschikbare fonteinen met gefilterd water. Ook zien we geleidelijk aan dat mensen hun maaltijden meenemen in herbruikbare verpakkingen.

Op 14 mei 2019 lanceren we officieel de "plastic free" kantine. We zullen onze belangrijkste acties en de samenhang in de beleidslijnen van de comités presenteren.

affiche contenants

Voor welke uitdaging staat u in de toekomst?

Ondanks al deze inspanningen blijft het aantal wegwerpproducten hoog, met een minimale daling ten opzichte van 2015.

De activiteiten van EMAS en de afdeling Catering moeten zich vooral richten op de eliminatie of beperking van bepaalde wegwerpproducten. De volgende fase is om de houten spatels te elimineren en alleen roestvrijstalen lepels te gebruiken.  Om het transport te vergemakkelijken, kiezen we graag voor producten met glazen verpakkingen, maar met een kleiner formaat. We onderzoeken ook de mogelijkheid om ruimte te creëren om flessen terug te brengen en het aantal bakken voor glasrecycling op te drijven.

Meer info: Fabrizio D'ANGELO - Emas Project Officer - Fabrizio.DAngelo@eesc.europa.eu

 

 

 

 

Agenda

Dinsdag 14 mei (13u30 – 16u30): bezoek aan inspirerende projecten voor overheidsopdrachten !

Om de aanpak van duurzaam aanbesteden te begrijpen en geïnspireerd te worden door andere publieke organisaties, is er niets beter dan uw neus uit de bestekken te halen en de resultaten van de projecten persoonlijk te bezoeken!  

In het kader van de steun voor "duurzame overheidsopdrachten" biedt Leefmilieu Brussel u een namiddagbezoek aan twee duurzame projecten die via openbare aanbestedingen werden opgestart.

U krijgt de kans een bezoek te brengen aan een Voorbeeldgebouw (door Leefmilieu Brussel met een BATEX-award beloond). Het project “La laitière”, midden in het Josaphatpark, omvat de bouw van een polyvalente zaal, een restaurant en openbare toiletten. De locatie heeft een doeltreffend passiefkoelsysteem en een performant systeem voor geautomatiseerd beheer dat de controle van het verbruik vanop afstand door de gemeentelijke medewerkers mogelijk maakt. “La laiterie” biedt, door zijn architecturale ontwerp en performante technieken, de toekomstige gebruikers een optimaal comfort, met name op het vlak van akoestische isolatie, luchtkwaliteit en natuurlijke verlichting.

U zal ook kunnen vaststellen hoe de gemeente Schaarbeek op gedifferentieerde wijze haar groene ruimten beheert en steeds meer kiest voor inheemse planten en de biodiversiteit van de gekozen soorten. Tijdens een tochtje met de ‘hippobus’ brengt u een bezoek aan verschillende groene ruimten (een boomgaard, lanen, pleinen, rotondes, enz.), beheerd volgens verschillende beheermethodes.

Verder is deze namiddag een gelegenheid om van gedachten te wisselen met andere overheidsaankopers die de duurzaamheid van hun aanbesteding willen verbeteren.

U kunt zich inschrijven voor dit bezoek door een mail te sturen naar  greenprocurement@leefmilieu.brussels met vermelding van uw naam, uw organisatie en uw functie binnen die organisatie.

Meer info op opleidingen

 

 

logo duurzame overheidsaankopen